İŞARETLERLE SÖZLÜ DİLİ DESTEKLEME

Çoğu insan sadece sağır insanların işaret dili kullandığını varsaymaktadır ancak bu doğru değildir. Bebekler ihtiyaçlarını karşılamak için anlamlı kelimeler oluşturmadan önce, hareket etme gibi jest, mimik yeteneklerini geliştirir. Aslında hem işiten bireyler hem sağır bireyler işaret dilini 8. aydan önce kullanabilirler. İşaret dilinden yararlanabilecek diğer popülasyonlar arasında, otizmli bireyler, Down sendromlular, apraksililer, koklear implantlılar, bildiğimiz oral motor ve sağır ebeveynli işitme engelli çocuklar bulunur.

 

NEDEN İŞARETLERİ KULLANMALIYIZ?

Anne babalar ve bakıcılar için, ‘’işaret dili kullanmak bir çocuğun konuşma gelişimine engel olur mu?’’ düşüncesi ortak bir endişedir. Ancak, bir çocuğun söz öncesi dönemde olsun, sözel çıktı verdiği dönemde olsun, işiten olsun veya sağır olsun, bunlara bakılmaksızın, işaret dili kullanması için birçok iyi neden vardır. İşaret dilinin bir çocuğa fayda sağladığı bazı yollar şunlardır:

-Engelliliği azaltır: Çocuğunuz bir şeyler isterken mızmızlanıyor veya çığlık atıyor mu? Sözel olarak ihtiyaçlarını karşılayamayan çocuklar için işaret dili üzüntülerini azaltmaya yardımcı olur.

-Kelime oluşturur: işaretler sadece bir şeye işaret etmek yerine aynı zamanda çocuklara nesneler, tanımlayıcılar, eylemler vb. için sembollerin nasıl kullanılacağını da öğretir.

-Sosyal becerileri arttırır: Bir çocuğun bulunduğu ortamdaki aile üyeleri ve insanlarla başarılı bir şekilde iletişim kurmak, aidiyet duygusu yaratır. Aynı zamanda, bilginin paylaşılması, yorum yapılması, talep edilmesi ve alınması çeşitli sosyal işlevler için dil ile oynanmasına (manipüle edilmesine) izin verir.

-Erken okuma yazma becerilerini artırır: Araştırma, konuşmayı öğrenmeden önce öğrenilmiş işaretlerinin hayatın ilerleyen saatlerinde okuma yazma / okuma becerilerini teşvik edeceğini destekler.

-Motor gelişimini arttırır: Çocuğa, işaretler oluşturarak sadece genel motor becerilerini geliştirmekle kalmayıp, sonuçta konuşma üretimini teşvik etmeye yardımcı olan el ve beden hareketlerinin eşgüdümünü uygularlar.

-Sözlerin uzunluğunu arttırır: İşaretler çocukların uzun cümleleri kullanmalarına yardımcı olabilir. Örneğin ; (‘çerez!’) i istemek için tek bir kelime kullanmak yerine, işaretler yoluyla çocuğun iki veya daha fazla kelimeyi taklit etmesini isteyebilirsiniz (“Çerez, lütfen”).

NEREDEN BAŞLAYAYIM?

Çocuğunuzla işaretle iletişim kurmaya karar verdikten sonra çeşitli durumlarda kullanmak için gerekli temel ve genel kelimeleri seçmeniz gerekir. Örneğin ; “daha fazla meyve suyu, daha çok öpücük, daha fazla müzik istemek,”

TV’yi çevirmek için “daha fazla” işaretini /kelimesini kullanın.

Kolaydan başlayın ve çocuğunuz ilerledikçe karmaşıklığı artırın. Hayal kırıklığını ve karışıklığı önlemek için, terapistinizle ve/ veya öğretmen ile diğer insanların her birinin aynı işaretleri öğrettiğinden emin olarak işbirliği yapmayı unutmayın. Son olarak, konuşmak çocuğunuzun nihai hedefi ise, işaretle iletişim kurarken sözcükleri sözlü olarak kullanın! Bazı basit başlangıç işaretleri şunları içerebilir:

Yemek içmek bitirmek/hepsini tamamlamak

Oynamak durmak Anne baba

Yardım Daha fazla

 

YARDIMCI İPUÇLARI

Bir gecede olmaz, ama sonunda kelimeler gelir. Çoğu çocuk için bu böyledir. Çocuğunuz konuşmuyorsa veya etkileşim sırasında mücadele ediyorsa çocuğunuza özgün çözümler için bir Konuşma Patoloğu ile iletişime geçin.

Her çocuk farklıdır. Bir çocuğun hazır olmadığı halde konuşmaya zorlayamazsınız, ancak konuşma fırsatları yaratarak iletişime teşvik edebilirsiniz. Çocuğun işaretleri tam olarak sizin işaretleriniz gibi olmayabilir, bu nedenle benzer işaretleri kabul edin. Çocuk işareti yapmaya çalıştıktan sonra, kendisine istenen nesneyi veya eylemi derhal vererek bir ödül verin. Bu işaret ile nesne/eylem arasındaki ilişkiyi güçlendirir. Bazı çocukların “el ele” yardımına ihtiyacı var. Bu gibi durumlarda bir yetişkin çocuğu yönlendirir. Bunu çocuğun elinin ona istenen nesneyi/eylemi vermeden önce bir işaret yaratması için yapar.

 

Çeviri için Dkt. Esra Merve SARI’ya teşekkürler…

 

Kaynak; www.superduperinc.com

 

cocukvedil

Dil Konuşma Ses ve Yutma Bozuklukları Uzmanı Dkt.Tuba KAYA

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir