Titreşimli ve Titreşimsiz Sesler (harfler)

Türkçede neredeyse aynı şekilde üretilen, birbirinden çok az farklılık gösteren birkaç ses var. / p / sesinin /b/ sesinden farkının ne olduğunu hiç düşündünüz mü? İkisi de dudakları birbirine bastırarak yapılır, ikisi de ağzından havayı serbest bırakarak yapılır. Aradaki küçük farklılığa “titreşim” denir. / p / sesi titreşimsizdir,  / b/ sesi ise titreşimlidir (ses üretilirken ses telleri titreşir). Bu gibi, titreşimli olma özelliği dışında çok benzer, birkaç ses çifti vardır.  

Çocuklar doğru sesi kullanmakta zorlandıklarında, bu söylemeye çalıştıkları şeylerin anlamını etkileyebilir. Örneğin bir çocuk size ‘pil’ derken aslında ‘bil’ demek istiyor olabilir. Titreşimlilik büyük farklar yaratabilir!  

Aşağıda, titreşimli ve titreşimsiz seslerin bir listesi ve her bir ses için örnek kelime ve doğru ses tonunu çıkarma ipuçları verilmektedir: 

 

   TİTREŞİMSİZ               TİTREŞİMLİ          
/p/   pat  /b/  bat 
/t/  ters  /d/  ders 
/k/  kar  /g/  gar 
/f/  far  /v/  var 
/s/  sil  /z/  zil 
/ç/  çan  /c/  can 
/ş/  beş  /j/  bej 

 

  • Çocuğunboğazına el koymasını ve daha sonra “aaa” (ya da herhangi bir titreşimli) ses çıkarmasını isteyin. Tüm sesli harfler dile getirildiğinden, çocuk boğazına dokunarak titreşimi hissedebilir. 
  • Çocuğunuzbu titreşimi hissettikten sonra, doğru sesli üretmek için bazı ifadeler kullanabilirsiniz. Bunların bazı örnekleri “vızıltı yap”, “sesini aç”, “sesini titreştir”, “gürültülü bir ses” ya da çocuğun anlayabileceği herhangi bir deyim olabilir. 
  • Çocuğunkendi boğazına elini basarak titreşimli ve titreşimsiz sesleri ayırt etmesini sağlayın. “Aaa” diyerek başlayın, böylece titreşimi hissedebilirler. Daha sonra, sessiz bir ses çıkarın (p, t, k, f, s, ş, ç)  ve neler hissettiklerini sorun. Sesli ve sessiz sesler arasında dönüşüm yapın ve çocuğun onları tanımasını sağlayın. 

 

Titreşim, seslerin doğru bir şekilde söylenmesinin küçük bir parçası gibi görünebilir ancak sözcüklerin nasıl üretildiğine ilişkin büyük bir etkisi olabilir. Bir çocuğun titreşimli ve titreşimsiz ses kavramını kavrayabilmesi biraz zaman alabilir, ancak kavradıklarında ‘pil’ ve ‘bil’ arasında doğru seçimi yapabilecekler! 

 

Kaynak : https://www.superduperinc.com

 

cocukvedil

Dil Konuşma Ses ve Yutma Bozuklukları Uzmanı Dkt.Tuba KAYA

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir