İnmenin Rehabilite Süreci: Ne beklenir?

İnmenin Rehabilite Süreci Ne Zaman Başlar?

Beynimizi besleyen atardamarlardaki kan akışı kesintiye uğradığında inme/felç meydana gelir. Türkiye’de her yıl 250 binden fazla kişi inme geçirmektedir. İnme dil, biliş, motor ve duyusal becerilerde önemli bozulmalara neden olabilir. İnme geçirmiş her bireyde bu dört alandan en az birinde aksama görülür.

İnmenin rehabilite süreci, sabır, sıkı çalışma ve bağlılık gerektiren uzun bir süreç olabilir. Rehabilitasyon yıllar alabilir. 

Rehabilite süreci genellikle doktorunuzun durumunuzu stabilize ettikten sonra başlayabilir. Stabilizasyon, beyninize kan akışını geri kazandırmayı ve beyin çevresinde olabilecek herhangi bir basıncı azaltma ile olur. Ayrıca inme için risk faktörlerinin azaltılmasını da içerir. Bu nedenle, hastanede kaldığınız süre boyunca rehabilitasyon başlayabilir. İyileşme sürecine mümkün olduğunca erken başlamak, etkilenen beyin ve vücut işlevini yeniden kazanma şansınızı artırabilir.

İnme Sonrası Beyin Nasıl Rehabilite Olur?

Beyninizin felçten nasıl kurtulduğu tam olarak anlaşılamamıştır. Beyin rehabilitasyonunun nasıl çalıştığına dair birkaç olası açıklama vardır:

  • Beyniniz, görevlerin yerine getirilme şeklini değiştirerek çalışmaya devam edebilir.
  • Beyninizin bir bölgesi, etkilenen alan tarafından gerçekleştirilen işlevlerin kontrolünü ele alabilir.
  • Etkilenen bölgede bazı hücreler yok olacak bazı hücreler zarar görebilecektir. Beyninizin etkilenen bölgesine kan akışı düzeldiyse, bu hücreler zaman içinde çalışmaya devam edebilecektir.

Hangi Becerileri Kazanabilirim?

Rehabilitasyonun amacı, mümkün olduğunca bağımsız olabilmeniz için konuşma, bilişsel, motor veya duyusal becerilerinizi geliştirmektir.

Konuşma Becerileri

İnme afazi adı verilen bir dil bozukluğuna neden olabilir. Genel olarak bakacak olursak afazi; beynin dil ve konuşmadan sorumlu bölgelerinin tümüne ya da bir kısmına görülen fiziksel hasar veya felç sonucu ortaya çıkan dil ve konuşma bozukluğudur. Başlıca belirtileri; Konuşmada güçlük, adlandırmada güçlük, anlamada güçlük, okuma-yazmada güçlük, konuşmada garip ve uygun olmayan kelimeler kullanma olarak sıralanabilir. Afazi türlerinin semptomları çeşitlilik göstermektedir. Bu durum sizde teşhis edildiğinde, genel olarak konuşma konusunda sorun yaşayabilirsiniz. Doğru kelimeleri bulmakta zorlanır veya tam cümlelerle konuşmada zorluk çekebilirsiniz.

Konuşmayı kontrol eden kaslar hasar gördüyse yine konuşmanızla ilgili sorunlar yaşayabilirsiniz. Dil ve konuşma terapistleri, nasıl tutarlı ve net bir şekilde konuşacağınızı öğrenmenize yardımcı olabilir. Hasar çok şiddetli ise, size farklı iletişim yolları da öğretebilirler.

Bilişsel Beceriler

İnme, düşünme ve akıl yürütme becerilerinizi olumsuz yönde etkileyebilir, kötü muhakeme ve hafıza sorunlarına neden olabilir. Ayrıca davranışsal değişikliklere neden olabilir. İnme sonrası daha az inhibisyonunuz olabilir ve sonuç olarak dikkatsizce/düşünmeden hareket edebilirsiniz. Eylemlerinizin potansiyel sonuçlarını farkedemiyor olabilirsiniz. 

Bu durum, güvenlikle ilgili de endişelere yol açtığından, bilişsel becerileri rehabilite etmek için çalışmak önemlidir. Dil ve konuşma terapistleri ile ergoterapistler bu becerileri yeniden kazanmanıza yardımcı olabilir. Çevresel düzenlemeler de terapinin içinde yer aldığı için   evinizin güvenli bir ortam olmasını sağlamaya da yardımcı olabilirler.

Motor Becerileri

İnme, vücudunuzun bir tarafındaki kasları zayıflatabilir ve eklem hareketini bozabilir. Bu da koordinasyonunuzu etkiler ve yürümenizi ve diğer fiziksel aktiviteleri gerçekleştirmenizi zorlaştırır. Ağrılı kas spazmları da yaşayabilirsiniz.

Fizyoterapistler, kaslarınızı nasıl dengeleyeceğinizi ve güçlendireceğinizi öğrenmenize yardımcı olabilir. Ayrıca size germe egzersizleri öğreterek kas spazmlarını kontrol etmenize yardımcı olabilirler. 

Duyusal Beceriler

İnme, vücudunuzun sıcak, soğuk veya basınç gibi duyusal girdileri hissetme yeteneğinin bir kısmını etkileyebilir. Terapistler vücudunuzun değişime uyum sağlamasına yardımcı olmak için sizinle birlikte çalışabilirler.

Başka Hangi Komplikasyonlar Tedavi Edilebilir?

Konuşma bozukluğu, biliş veya motor beceriler ek bazı komplikasyonlara gerçekleşebilir. Örneğin inme mesane ve bağırsak sorunlarına neden olabilir. Bazı insanlar inme sonrasında depresyon geliştirebilir. İnme yutma güçlüğüne de sebep olabilir.

Yemek yerken yutmayı unutabilir veya yutmayı zorlaştıran sinir hasarınız olabilir. Bu, boğulmanıza, yiyecekleri öksürmenize veya hıçkırıklara neden olabilir. Dil ve konuşma terapistleri yutmayı ve tekrar normal bir şekilde yemeyi öğrenmenize yardımcı olabilir. Diyetisyenler ayrıca yemek için daha kolay besleyici yiyecekler bulmanıza yardımcı olabilir.

Rehabilitasyon Her Zaman Başarılı mı?

Ulusal İnme Derneği’ne göre, inme geçirenlerin yüzde 10’u neredeyse tamamen iyileşir, yüzde 25’i küçük bozukluklarla iyileşir. Yüzde 40’ı daha özel bakım gerektiren orta ila şiddetli bozukluklar yaşar. Bu, işyerinde veya kişisel yaşamınızda günlük işlevinizi etkileyen bir tür engel olduğu anlamına gelir. Ve yüzde 10’u uzun süreli bakım gerektirir.

İnmenin başarılı bir şekilde iyileşmesi, aşağıdaki maddeleri içeren bir dizi faktöre bağlıdır:

  • İnmenin ne kadar hasar verdiği
  • İyileşmenin ne kadar sürede başladığı
  • Motivasyonunuz ne kadar yüksek olduğu ve ne kadar sıkı çalıştığınız
  • İnmeyi geçirme yaşınız
  • İyileşmeyi etkileyebilecek başka tıbbi sorunlarınız olup olmadığı

Sizi yönlendirecek ve çalıştıracak olan terapistler ve doktorun başarısı da sizin başarınızı etkileyecek faktörlerdendir. Aynı zamanda aile desteği ve motivasyonu da çok önemlidir. 

Size verilen egzersizlerinizi düzenli olarak uygulayarak başarılı bir şekilde iyileşme şansınızı artırabilirsiniz.

Kaynak: https://www.healthline.com/health/stroke/recovery#outlook

Beyza Kibar

Dil ve Konuşma Terapisti

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir