FONOLOJİK SÜREÇLER NEDİR?


Çocuklar ses fonolojik süreçleri yetişkin konuşmasını basitleştirmek için kullanılar. Çocuklar fonolojik süreçleri kullanmayı bıraktıklarında konuşmaları daha anlaşılır hale gelir. Bu, onların daha iyi bir iletişimci olmasını sağlar. Örneğin, 1.5 – 2 yaş arasında, gelişmekte olan çocuk yaklaşık 50 kelime üretebilir. 4.5 – 5 yaş arasındaki çocuklar, 2.000 kelime üretebilir. Çocuklar bu süreçleri veya kalıpları konuşmalarına uygulayınca ve yeni kelimeleri aynı anda öğrenmeye başlayınca, konuşmayı anlamak zor olabilir. Çoğu zaman çocuklar sözcüklerdeki farklılıkları duymazlar ve üç sözcük yerine bir sözcük söylerler. Örneğin, bir sözcükten ilk ünsüzü silmeye devam eden çocuklar ‘bal, kal, sal’ yerine ‘al’ diyebilir.



Fonolojik Süreçlerin Çeşitleri

Hece Yapısı Süreçleri: Ses veya hecelerin sayısal olarak azaltılmasına, silinmesine veya tekrar edilmesine neden olan ses değişiklikleri
# Son ünsüzü silme: Son ünsüz veya ünsüz kümesinin bir heceden veya kelimeden silinmesidir.
Örneğin; “baş” için “ba”
# Küme düşmesi: İki ünsüz kümesinden bir ünsüzün silinmesi ya da değiştirilmesidir.
Örneğin; “tren” için “ten”
# Hece düşmesi: İki ya da üç heceli sözcüklerden bir hecenin silinmesidir. Bu genellikle vurgusuz hecede meydana gelir.
Örneğin; “yumurta” için “yuta”


Yer Değiştirme Süreçleri: Bir ses sınıfının başka bir sınıfın yerine geçtiği ses değişiklikleri.
# Önleştirme: Velar ve palatal sesler için ağızın ön kısmındaki seslerin, genellikle alveollerin kullanılmasıdır.
Örneğin; “kat” için “tat”, “gel” için “del”
# Sürtünmelileştirme: Durak sürtünmeli bir ünsüzün durak özelliğinin silinmesi.
Örneğin; “çocuk” için “sosuk”
# Duraklaştırma: Sürtünmeli ya da durak sürtünmeli bir sesle duraklı (patlamalı) sesin yer değiştirmesi.
Örneğin; “sel” için “tel”


Asimilasyon Süreçleri: Bir ses veya hecenin başka bir ses veya heceyi etkilediği ses değişiklikleri.
# Ses Öncesi Ötümlüleştirme: Sözcük başındaki ötümsüz ünsüzün ötümlüleştirilmesi.
Örneğin; “kalem” için “galem”
# Ses Sonrası Ötümsüzleştirme: Sözcük sonundaki ötümlü ünsüzün ötümsüzleştirilmesi.
Örneğin; “ad” için “at”

Kaynak; https://www.superduperinc.com/Handouts/Handout.aspx


cocukvedil

Dil Konuşma Ses ve Yutma Bozuklukları Uzmanı Dkt.Tuba KAYA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir