Burun Sesi (Nazal Ses) Ne Anlama Gelir?

Konuşma sesi, havanın ciğerlerden geçip ses tellerine gelmesi ve ardından boğazdan ağıza doğru akışı sonucu oluşur. Ortaya çıkan ses kalitesine rezonans adı verilir. Konuşurken, ağzın çatısındaki yumuşak damak boğazın arkasına doğru yükselir. Bu, konuşulan seslere bağlı olarak burundan geçen hava miktarını kontrol eden bir kapak (valf) görevi görür.

Boğazınızın yan ve arka duvarları ile yumuşak damak birlikte velofaringeal kapak adı verilen bir geçit oluşturur. Bu kapak düzgün çalışmazsa, konuşmada değişiklikler yaratabilir.

  • İki tür burun sesi vardır:

Hiponazal: Konuşma sırasında çok az havanın burundan geçmesinin sonucu oluşan sestir. Sonuç olarak, sesin yeterli rezonansı sağlanamaz.

Hipernazal: Konuşma sırasında burnunuzdan çok fazla hava geçmesi sonucunda oluşan sestir. Sesin rezonansı olması gerekenden fazladır.

Dikkat edilmesi gereken bir burun sesiniz olduğunu düşünüyorsanız, özellikle bu değişiklik yeni ise, bir kulak, burun ve boğaz (KBB) doktoruna başvurun. Burun sesine neden olan koşulların çoğu tedavi edilebilirdir.

Burun Sesi Neye Benzer?

Hiponazal bir seste, sesiniz burnunuz tıkalıymış gibi gelebilir. Konuşurken burnunuzu kapatırsanız hiponazal bi ses oluşturabilirsiniz. Hiponazal bir sesle birlikte bu belirtilere sahip olabilirsiniz:

  • Burun tıkanıklığı
  • Burundan nefes almada zorluk
  • Burun akıntısı
  • Boğaz ağrısı
  • Öksürük
  • Koku ve/veya tat kaybı
  • Gözlerdeki, yanaklardaki ve alnın etrafındaki ağrı
  • Baş ağrısı
  • Horlama
  • Ağız kokusu

Hipernazal bir ses, burnunuzdan konuşuyormuşsunuz gibi bir ses duyulur. Hipernazal bir sesle birlikte bu belirtilere sahip olabilirsiniz:

  • p, t ve k gibi yüksek hava basıncı gerektiren ünsüzleri telaffuz etme sorunu
  • s, ç ve ş gibi sesleri üretilirken burundan gerçekleşen hava kaçışı

Burun Sesine Ne Sebep Olur?

Birkaç faktör sesinizin kalitesini kontrol eder. Bunlar arasında ağzınızın, burnunuzun ve boğazınızın yapısal büyüklüğü, şekli ve havanın bu yapılardan geçmesi yer alır.

Hiponazal bir ses genellikle burundaki bir tıkanıklıktan kaynaklanır. Bu tıkanıklık geçici olabilir. Örneğin soğuk algınlığı, sinüs enfeksiyonu veya alerjiniz sonucu bu durumu yaşayabilirsiniz ve bu geçicidir. Yada aşağıdakiler gibi daha kalıcı bir yapısal sorundan kaynaklanabilir:

  • Büyük bademcikler veya genizeti
  • Septum deviasyonu
  • Burun polipleri

Hipernazal sesin ise ana nedeni, velofaringeal disfonksiyon (VPD) adı verilen velofaringeal kapakla ilgili bir sorundur.

Dört tür VPD vardır:

  • Velofarengeal yetersizlik: Ses üretimi sırasında ağız ve burun boşluğunun yetersiz ayrılması sonucu ortaya çıkan anormal velofarengeal fonksiyonu belirten genel bir tanımdır.
  • Velofarengeal yetmezlik: Yeterli velofarengeal kapanmayı engelleyen anatomik veya yapısal bir kusurun varlığını açıklamak için kullanılır.
  • Velofarengeal beceri eksikliği: Nöromotor veya fizyolojik bir bozukluk sonucunda velofarengeal yapılarda yetersiz hareket oluşumunu ifade etmek için kullanılır.
  • Velofarengeal öğrenme bozukluğu: Uygun artikülasyon paternlerinin hatalı öğrenilmesine ikincil olarak gelişen yeterli olmayan velofarengeal kapanmayı ifade etmek için kullanılır.

Bunlara rezonans bozuklukları da denir.

Velofaringeal disfonksiyon’nun nedenleri arasında şunlar vardır:

Adenoid cerrahisi: Burun arkasındaki bezleri(genizeti) çıkarmak için yapılan bir ameliyattır. Boğazda havanın burundan kaçabileceği daha büyük bir alan oluşturabilir ancak bu geçicidir ve ameliyattan birkaç hafta sonra düzelmelidir.

Yarık damak: Bu doğum kusuru, bebeğin ağzı anne karnında doğru bir şekilde oluşmadığında ortaya çıkar. Onarım için ameliyat genellikle 1 yaşına kadar yapılır. Ancak yarık damağa sahip olan bebeklerin yaklaşık yüzde 20’si ameliyattan sonra VPD devam eder.

Kısa damak: Bu damak ile boğaz arasında havanın kaçabileceği çok fazla boşluk oluşturur.

DiGeorge sendromu: Bu kromozom anormalliği, başta baş ve boyun olmak üzere birçok vücut sisteminin gelişimini etkiler. Yarık damak ve diğer anormalliklere neden olabilir.

Beyin hasarı veya nörolojik hastalık: Travmatik beyin hasarı veya serebral palsi gibi durumlar yumuşak damaklarınızın düzgün hareket etmesini engel olabilir.

Yanlış Öğrenme: Bazı çocuklar konuşma seslerinin nasıl üretileceğini doğru şekilde öğrenmez.

Burun Sesi Nasıl Tedavi Edilir?

Önerilen tedavi burun sesinizin nedenine bağlıdır. Burun sesi sebebine bağlı olarak ilaç, ameliyat ya da konuşma terapisi ile tedavi edilebilir.

Konuşma Terapisi

Ameliyat öncesi ya da sonrasında veya ameliyat ya da ilaç tedavisi olmadan kendi başına bir tedavi yöntemi olabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir